Дарагія браты і сёстры!
Ну і як? Плаціць падатак кесару, ці не плаціць? Мы ўжо атрымалі адказ?
Гэта значыць – слухацца ўладаў? Захоўваць законы, ці не абавязкова?
Калі вучні фарысеяў і ірадыян задавалі гэтае пытанне Езусу, іх народ знаходзіўся пад рымскай акупацыяй. Калі б Езус сказаў – не трэба плаціць, тут жа Яго асудзілі б за тое, што супраціўляецца ўладзе. Калі б сказаў плаціць, народ бы адвярнуўся, бо гэта заклік да падтрымкі акупанта.
Езус, як звычайна, знаходзіць трэці адказ.
Вядома, фарысеі не вельмі хочуць слухаць разумны адказ, які дапаможа ім прыняць рашэнне, як паступіць. Мэта фарысеяў – злавіць Езуса ў слове і абвінаваціць Яго ў чым-небудзь.
І што нам рабіць? Плаціць падаткі, ці не плаціць? Слухацца ўладаў, ці не слухацца?
Адказ Езуса, як і іншыя Яго выказванні, ніколі не заклікаюць да бунту, мяцяжу, пратэстаў, рэвалюцый – гэта не стыль Езуса, гэта не стыль хрысціяніна.
Хрысціянін павінен быць добрым грамадзянінам і слухацца, падпарадкоўвацца да таго часу, пакуль улада не патрабуе ад яго відавочнага зла. Калі б улада патрабавала нешта ўкрасці, каго-небудзь забіць, каго-небудзь падмануць, тады хрысціянін павінен адказаць – «мы павінны больш падпарадкоўвацца Богу, чым людзям» (Дз 5,29)
Але Езус у сваім адказе ідзе ў іншым кірунку – «аддавайце кесарава кесару, а Божае Богу». Езус не хоча моцна паглыбляцца ў палітычныя тэмы. Ён не хоча вырашаць палітычных, дзяржаўных і грамадскіх праблем. Ён не для гэтага прыйшоў. Ён прыйшоў прапаведаваць Царства Божае, не чалавечае. Палітычныя тэмы не вельмі Яго цікавяць. Гэта важная падказка для нас.
Мы так любім захапляцца палітыкай, мы любім глядзець усякія навіны і абмеркаванні, нам так падабаецца хвалявацца, абмяркоўваць, спрачацца, а нават сварыцца на палітычныя тэмы. Але варта паглядзець, як Езус вядзе гэтую размову і чаму мы можам навучыцца.
«Пакажыце Мне манету, якой плаціцца падатак». Яны прынеслі Яму дынарый. І Ён кажа ім: чыё гэта выява і надпіс? Кажуць Яму: кесаравы. Тады кажа ім: такім чынам, аддавайце кесарава кесару, а Божае Богу».
Чыя гэта выява? Кесарава. – Аддайце кесару.
І потым – аддайце Божае Богу. Што аддаць Богу? – Тое, на чым знаходзіцца выява Бога. Гэта перш за ўсё, мы самі. Мы створаны па вобразе і падабенстве Бога, а значыць на нас таксама ёсць выява Бога. Мы Яму павінны аддаваць сваё жыццё.
Але пытанне – на нас ёсць выява Бога? А можа, калі нас паслухаць, калі на нас паглядзець, калі за намі паназіраць, то больш на нас відаць выява кесара, чым Бога? Можа, на нас заўважна выява палітыкі, можа, выява працы, ці захапленняў. Можа, мы гэтаму аддаём наша жыццё? І ва ўсіх нашых рэакцыях, паводзінах, відаць усё гэта – але Бога не відаць.
Якая выява і надпіс на нас? Каму або чаму мы аддаём сваё жыццё, сябе?
Варта звярнуць увагу на Першае чытанне. Чытаем: «Так кажа Госпад памазаніку Свайму Кіру: Я трымаю цябе за правую руку, каб пакарыць табе народы». Усё было б не так дзіўна, калі б не словы крыху далей: «Я назваў цябе па імені, пашанаваў цябе, хаця ты не ведаў Мяне».
Бог называе Сваім памазанікам, а значыць месіяй, цара персідскага, які Бога не ведае. Бог выбраў язычніка, які Бога не ведае, Сваім пасланнікам, праз якога Бог вызваліў Свой народ. І ў канцы чытання чытаем: «Я Госпад, і няма іншага; няма Бога акрамя Мяне».
Можам сказаць, што персідскі цар Кір вызваліў ізраільцян. А можам сказаць – Бог рукамі цара Кіра вызваліў ізраільцян. Бог рукамі язычніка, які Бога не ведаў, вызваліў свой народ.
Што нам гэта кажа? – Што светам кіруе Бог, не цары. І нават, калі цар не ведае Бога, і нават калі цар, улада, урад выступаюць супраць Бога, то так Бог зробіць сваю справу іх рукамі.
Вельмі важная праўда, якую таксама бачым у сённяшнім псалме: «Пакланіцеся Госпаду ў бляску святыні. Дрыжыце перад абліччам Яго, уся зямля! Скажыце народам: Госпад царствуе! Ён будзе судзіць народы па праўдзе».
Госпад царствуе! Я Госпад, і няма іншага; няма Бога акрамя Мяне.
Чаму Езус не ўступае ў палітычныя тэмы? Таму што Ён ведае, што гэта не палітыкі вырашаюць лёсы гэтага свету, не ўрад, не ўлады. Аб лёсе гэтага свету вырашае Бог. Ты ведаў пра гэта?
І можа, многія скажуць – так, вядома, я веруючы чалавек, я ведаю, што Бог – Госпад неба і зямлі, Ён Цар цароў і Госпад гаспадароў. Так, я ведаю!
Але пасля гэтай гучнай заявы я буду глядзець усялякія навіны, я буду хвалявацца і баяцца, упадаць у зняволенне, калі пачую дрэнную навіну. Я буду спрачацца і нават сварыцца за сталом, з блізкімі і сябрамі, калі хто-небудзь не падзяляе маіх палітычных поглядаў. Я буду баяцца, калі пачую выказванне якога-небудзь важнага чалавека.
Хіба гэта вера?
Сёння місіянерская нядзеля. Мы сустрэліся з сёстрамі-місіянеркамі, якія шмат гадоў служылі ў Афрыцы . І калі я іх спытаў, чаму мы можам навучыцца ў афрыканцаў, яны адказалі – спадзяванню на Бога, даверу Богу. Афрыканцы спакойна перажываюць, нават калі нешта ідзе не так. Яны жывуць бедна, часам дзеці перад школай ідуць некалькі кіламетраў, каб прынесці ваду. Але яны больш спакойныя і радасныя, чым мы, таму што яны давяраюць Богу, спадзяюцца на Бога. Часта паўтараюць – калі Бог захоча, дзякаваць Богу, усё – у Божых руках.
Хто тут да каго павінен прыязджаць на місіі…
Калі мы шмат глядзім навіны, палітычныя перадачы, і потым хвалюемся, баімся, плачам, то гэта сведчанне, што мы не верым да канца, або наогул не верым, што Бог царствуе, і ўсё ў Яго руках.
Калі мы сварымся з-за палітычных тэм, і крыўдзімся адзін на аднаго з-за такіх тэм, то гэта сведчанне, што мы не верым да канца, або наогул не верым, што Бог царствуе і ўсё ў Яго руках.
Калі мы верым і давяраем Богу, тады «аддавайце кесарава кесару, а Божае Богу». Гэтыя словы не толькі значаць – будзь добрым і сумленным грамадзянінам, хаця гэта таксама, але гэта значыць – аддайце кесарам тое, на чым іх выява, хай вялікія гэтага свету і гуляюць у цацкі, на якіх відаць іх выявы, хай яны хвалююцца і баяцца, а мы будзем аддаваць усё Богу. Будзем аддаваць Богу гэты свет і яго лёс, яго будучыню, нас саміх, наша жыццё, жыццё нашых блізкіх.
І замест таго, каб глядзець бясконцыя навіны і перадачы, замест таго, каб спрачацца і сварыцца, і крыўдзіцца на палітычныя тэмы, і замест таго, каб баяцца, хвалявацца і адчайвацца, лепш мы прыйдзем у храм, возьмем ружанец у рукі, станем на калені, і будзем маліцца, будзем аддаваць Богу ўсе праблемы гэтага свету і нашы, і пачнем верыць, што Госпад царствуе ў гэтым свеце, і няма іншага акрамя Яго. Ён — Госпад і ў Яго нічога не выйшла з-пад кантролю.